Fotograferen met een zelfontspanner
Inleiding
Voor mij is het idee ontstaan op een moment dat ik een water beviste in de directe omgeving van mijn woonplaats. Het was een productieve dag met bovendien een aantal vissen die ik graag op de foto wilde hebben. Dit was geen enkel probleem want ik wist dat mijn pa (als hij thuis was) altijd wel even wilde komen om wat foto's te schieten. Zo was het immers al wel vaker gegaan. Al om tien uur 's morgens kon ik mijn moeder triomfantelijk meedelen dat pa mijn kant op kon komen. Zoals ik al schreef was het zo'n dag dat de vis goed los was. Ik besloot dan ook om maximaal te genieten van wat nog komen zou, en bleef dus nog een tijdje doorvissen.
Het nog even blijven vissen werd beloond met de vangst van de mooiste spiegel van dat water, en dit midden op de dag. Enthousiast belde ik mijn moeder weer op met de mededeling dat pa wederom weer mijn kant op kon komen. Tijdens het wachten had ik al een mooi plekje gevonden om de foto's van deze prachtige vis te nemen. Mooi, nu alleen mijn vader nog. Het was inmiddels al een behoorlijk eind later en nog steeds geen pa. Een derde telefoontje naar mijn moeder bracht duidelijkheid. Pa vond het niet nodig om nog een keer te komen. Tenslotte had ik al zoveel vissen op de foto dat hij het zich niet kon begrijpen nog meer te willen hebben. Tja, begrijpelijk voor een niet visser. Maar natuurlijk onbegrijpelijk voor een karpervisser. Ik heb nog een poging gedaan om het zelf te doen maar het resultaat kunnen jullie wel raden…
Gelukkig heb ik de vis later nog een keer gevangen en dit op een moment dat het fotograferen al een stuk beter ging. Wel was de bewuste gebeurtenis aanleiding tot het bedenken van een systeem waarbij ik nooit meer afhankelijk zou zijn van een tweede persoon als fotograaf. Het blijft natuurlijk wel zo dat ik bij het fotograferen van mijzelf vaak een standaard houding aanneem. Ik ga een beetje op safe, daar waar je met twee personen nog wel eens wat variatie in de opname's kunt brengen.
Waar in het algemeen rekening mee te houden
Fotograferen is het vastleggen van licht. De lichtomstandigheid is dan ook bepalend voor het resultaat van een foto. Kiest een fotograaf voor het fotograferen van een buitenobject de juiste tijd en licht omstandigheden, wij als karpervissers zijn genoodzaakt te fotograferen op het moment dat een foto waardige vis gevangen is. Ongeacht of we nu van een zelfontspanner gebruik willen maken of dat er een tweede persoon aanwezig is, zal aandacht geschonken moeten worden aan de omstandigheden van dat moment.
Zelf fotografeer ik nu al een tijdje met een digitale spiegelreflex camera. Het voordeel van een dergelijke camera ten opzichte van een compact camera is dat je meer zelf kunt instellen, als de kennis tenminste aanwezig is. Daarnaast kun je van verschillende lenzen gebruik maken.
Ik moet bekennen dat mij de kennis ontbreekt om van te voren in te schatten of een foto lukt of niet. Dit zegt opzich al voldoende over mijn technische kennis. Daar waar met een compact camera vrijwel alle foto's redelijk tot goed waren heb ik nu nog regelmatig foto's die echt slecht zijn. Toch denk ik met een aantal aanwijzingen de meeste vissers betere foto's te kunnen laten maken.
Bij regenachtig weer, en/of in de schemering zal de camera om een lange sluitertijd vragen. Dit om zodoende voldoende licht vast te kunnen leggen bij een bepaalde lensopening. In het algemeen kunnen we stellen dat hoe langer de sluitertijd is, hoe groter de kans op een onscherpe foto zal zijn. Het best kunnen we bij somber regenachtig weer altijd gebruik maken van een statief.
Doen we dit dan hebben we het probleem van onscherpe foto's (bewegings onscherpte) al voor een groot deel opgelost. Indien er de mogelijkheid is om gebruik te maken van een externe flitser, zal dit zeker ook bijdragen aan het doen slagen van een foto bij minder gunstige omstandigheden. Of zelfs het fotograferen in het donker.
Voor de personen met een toestel waarbij het diafragma kan worden ingesteld is het volgende van belang. Het diafragma van de camera bepaalt de opening van de lens en dus de hoeveelheid licht dat wordt vastgelegd. Met het diafragma wordt niet alleen de hoeveelheid doorgelaten licht ingesteld, maar ook de scherptediepte in het onderwerp. Met scherptediepte wordt het gebied bedoeld (van voor tot achtergrond) dat 'scherp' op de foto komt. Bij het kleinste diafragma (=hoogste getal) is de hoeveelheid licht het kleinst, maar de scherptediepte het grootst.
Zijn we er nog? …verder dan deze opmerkingen wil ik op dit moment ook niet gaan omdat ik ervan overtuigd ben dat voor een groot deel van de vissers, dit al voldoende technische informatie is, om betere foto's te maken.
Compositie
Technische kennis of niet, door het bewust kijken naar wat er op de foto komt zullen foto's ook al een stuk beter worden. Naast de licht omstandigheden vind ik dit ook zeer bepalend voor het eindresultaat. Zonde, als op een verder prachtig genomen foto net een deel van de staart ontbreekt. Of dat in een poging zoveel mogelijk vis op de foto te krijgen voor het hoofd van de vanger geen ruimte meer blijkt te zijn…
Dan stoor ik mij zelf enorm aan objecten die met weinig moeite niet als achtergrond zouden hoeven te dienen. Te denken valt dan aan fietsen, emmers, nieuwsgierige omstanders, en zo kan ik nog wel even doorgaan.
Verder kunnen we leren van onszelf. Dit door heel bewust naar eerder genomen foto's te kijken. Dan heb ik het dus niet zozeer over de technische zaken maar puur over de compositie. Wat vinden we zelf mooi en wat dienen we een volgende keer anders te doen. In het algemeen vind ik de foto's het best uitkomen als de camera op gelijke hoogte met de vis wordt gehouden tijdens het fotograferen.
Indien een tweede persoon aanwezig is om de foto's te maken kan deze de vanger ook aanwijzingen geven tijdens het poseren.
Een geheel ander punt is het bewust letten op herkenbare objecten als bruggen en dergelijke. Voor iemand die zijn met zorg gekozen stek voor zich zelf wil houden, en toch met een foto naar buiten wil treden (en wie wil dat nu niet als er een mooie vis gevangen is) zal hier ook rekening mee moeten houden. Er is veel mogelijk met een foto bewerkingsprogramma, toch is het beter hier direct al rekening mee te houden.
Het grote voordeel van een digitale camera is het direct terug kunnen zien van een gemaakte foto. Verstandig is het dan ook om eerst zonder vis wat proef foto's te maken. Op het moment dat alles klaar staat kunnen we de vis pakken, en deze in een zo kort mogelijke tijd op de 'gevoelige plaat' vastleggen. Het welzijn van de vis zal altijd voorop dienen te staan.
De mogelijkheden als je het alleen moet doen
Terug naar waar het om begonnen is. Het fotograferen met een zelf ontspanner. Een nadeel van de meeste compact camera's is dat deze geen mogelijkheid hebben voor het aansluiten van een zelfontspanner op afstand. We zijn dan eigenlijk aangewezen op het gebruik van de instelbare timer. Dat dit niet werkt hebben velen van ons al ondervonden (neem ik aan). Bovendien is dit de manier om een vis onnodig lang uit het water te houden. Met bovendien een grote kans op beschadiging van deze vis. En waarvoor? Vaak een bedroevend resultaat. Niet doen dus…
Door zelf een eenvoudig beugeltje te maken van een aluminium strip kunnen we eenvoudig een pompje gebruiken voor het activeren van de ontspanknop. Op de eerste foto is te zien wat nodig is om met een compact camera foto's te maken doormiddel van een pompje. Het voordeel van een pompje ten opzichte van een draadloos systeem is dat je de handen vrij hebt. Zelf heb ik een tijdje met zo'n draadloos systeem foto's gemaakt. Gebleken is dat het met een pompje die je met de voet bediend vele malen eenvoudiger gaat. Naast betere foto's is ook dit weer in het belang van de vis.
Zoals te zien stelt het materiaal weinig voor. Ik monteer de beugel middels de schroef van het statief op de camera. Het gat voor de pompaansluiting is zodanig gekozen dat deze overeenkomt met de positie van de ontspanknop op de camera. Dit zal voor ieder type camera anders zijn en zodoende zijn hier ook geen vaste maten voor aan te geven.
De tweede foto laat nog eens in detail zien hoe de pompaansluiting op de beugel wordt gezet. De diameter van het gat heb ik zodanig gekozen dat de pompaansluiting er al vast in zit. Om deze op die positie vast te houden, tijdens het afdrukken, zeker ik dit nog eens met een elastiek. Eenvoudig en goedkoop, maar het werkt!
Als statief voor een compact (dus licht) camera is een grote overbodig. Een tafelstatief zoals op de afbeelding te zien volstaat. Wel heb ik één van de drie poten voorzien van eenzelfde schroefdraad als op een bankstick wordt toegepast. Doormiddel van het monteren van het statief op een bankstick (die ik toch al bij me heb) kan ik de hoogte van de camera probleemloos instellen.
Als laatste een foto welke het resultaat is van de hierboven genoemde werkwijze. Eentje die ik dus van mijzelf heb gemaakt. Zoals te zien, hoeft een vis niet altijd groot te zijn om het een mooie foto te laten worden. En als een foto lukt, is het dubbel genieten. Eerst de vangst en vervolgens het nagenieten thuis.
Veel succes!
Léon Derksen
| 
